احتياج دارد كه اگر زن نگيرد به حرام مىافتد ، آيا كدام مقدم است ووظيفة پدر بزرگ چيست ، ازدواج براي نوه‌اش يا حج ؟ ج - حج خودش مقدم است مگر اين كه ازدواج نوه از مخارج عرفى أو محسوب شود ونتواند هم براي أو ازدواج كند وهم به مكة برود . 54 - س - اينجانب با داشتن استطاعت مالي وهفتاد ودو سال سن ، چون معتاد به خوردن ترياك هستم طبق مقررات كشورى ، اداره بهداشت از رفتن حج جلوگيرى مىكند ، از نظر شرع تكليف حج چيست ؟ ج - اگر قبلا مستطيع بوده أيد وبا امكان ، حج نرفته‌ايد حج بر شما مستقر شده است ، واگر قبلا استطاعت نداشته أيد در فرض مذكور مستطيع نيستيد ، مگر آن كه بتوانيد ، ولو با ترك ترياك ، تحصيل اجازه كنيد وبه مكة برويد . 55 - س - آيا از منافع خمس وزكات ، كسى مستطيع مىشود يا نه ، وآيا خمس وزكات جزء تركه ميت است يا نه ؟ ج - چنانچه به عنوان مصرف از طرف ولى امر به أو داده شده ، مالك شده وجزو تركه أو محسوب است ، واز منافع آن هم با وجود ساير شرايط مستطيع مىشود . 56 - س - هر گاه كسى سرمايه يا ابزار كار دارد كه اگر مقدارى از آن بفروشد مىتواند با آن زندگى كند بدون زحمت ، وبا تفاوت آن قادر بر حج است آيا اين شخص مستطيع است ؟ ج - با وجود ساير شرايط مستطيع است . 57 - س - شخصي باغي دارد كه چند سال است در آمدى نداشته ، اما از نظر قيمت براي سفر حج كافى بوده ، صاحب باغ عرفا اطمينان دارد وقتي باغ ثمر بدهد أو هم از كار افتاده خواهد شد وبايد از در آمد باغ امرار معاش نمايد ، آيا اين شخص مستطيع است ؟ ج - اگر تمكن از امرار معاش به غير از در آمد آن باغ نداشته باشد مستطيع نيست . 58 - س - شخصي كه بعد از عمره تمتع ديوانه شده ، آيا لازم است كه أو را براي حج محرم كنند ووظيفة چيست ؟ ج - لازم نيست ، وبر ديوانه تكليفي نيست . 59 - س - اگر دختر بچه سه سأله را مادرش در سفر مكة معظمه همراه ببرد ، ودر